FMEA Nedir?

Ocak 1, 2020 0 Yazar: oludeni3-kalite

FMEA adını “Failure Mode and Effect Analysis” kelimelerinin baş harflerinden alır ve Türkçe karşılığı “Hata Türü ve Etkileri Analizidir”. FMEA, hatanın mümkün olduğunca erken aşamada çözülmesi ve hata oluşumunun engellenmesi amacı ile kullanılan bir kalite iyileştirme yöntemidir. Bu yöntem genellikle parçaların ve ekipmanların analizine odaklanır, başarısızlığın olabildiği yer ve alanların her birini çözümler ve kişisel fikirleri de dikkate alarak değer biçer.

FMEA, kısaca bir üründe oluşabilecek tüm hata türlerinin sistematik olarak incelendiği bir analiz yöntemidir. Her tür hatanın, müşteri üzerinde oluşturacağı olası etkilere göre analizler yapılır ve bu analizlerin hepsi ürün daha pazara çıkmadan önce, hatta tasarım veya deneme üretimleri sırasında gerçekleştirilir. Böylece herhangi bir hatanın daha oluşmadan önlenmesi amaçlanır.

FMEA’nın Tarihçesi

FMEA ilk olarak havacılık çalışmalarında kullanılmış, daha sonrasında nükleer, kimyasal, otomobil vb. endüstrilerde de kabul görmüştür. Bu yöntem ilk defa 9 Aralık 1949 tarihinde, ABD tarafından, bir askeri doküman olan MIL-p-1629 ile yayımlanmıştır. O zamanlar FMEA daha çok askeri uçakların imalatı için kullanılmaktaydı. Daha sonra 1960-65 yılları arasında NASA tarafından APOLLO projesinde kullanılmıştır. 1961 yılında ise ilk defa NASA tarafından ‘çok gizli’ olarak nitelendirdikleri FMEA analizinin tabloları yayımlanmıştır. Otomotiv sektöründe ise bu uygulamanın ilk kullanıcısı 1980 yılında FORD olmuştur.

ISO 31000 Risk Yönetim Sistemi

Risk yönetimi, belirlenen amaç ve hedeflere ulaşabilmek için hangi risklerin, ne ölçüde yönetilmesi gerektiğini belirleyen ve bu sürecin planlandığı şekilde gerçekleşmesini güvence altına almayı hedefleyen bir yönetim sistemidir.

  • Risk yönetimi;
  • Risklerin belirlendiği,
  • Hangi risklerin öncelikli olarak çözümlenmesi gerektiğinin değerlendirildiği,
  • Risklerin yönetilmesi için stratejiler ve planların geliştirilerek uygulandığı Sistematik bir süreçtir.

Risk Yönetim Sisteminin Temel Unsurları

  • Risklerin Tanımlanması
  • Risklerin Analiz Edilmesi ve Ölçülmesi
  • Risklerin Önceliklendirilmesi
  • Risklere Uygun Çözümlerin Belirlenmesi ve Uygulanmaları
  • Sürecin Sürekli İzlenmesi ve Gözden Geçirilmesi
  • İletişim ve Danışma

Kurumlar/Firmalar Risk Yönetimine Neden İhtiyaç Duyar?

  • Varlıklarının ve faaliyetlerinin kesintisiz devam etmesini sağlamak,
  • Kayıp ve fire maliyetlerinin azaltılması,
  • Gelir istikrarının sağlanması,
  • Kurumun imaj, itibar sağlaması,
  • Yasal düzenlemelere uyum

Risklerin Sınıflandırılması

  • Operasyonel Riskler
  • Stratejik Riskler
  • Mali Riskler
  • Yasal Riskler
  • Bilgi Sistemleri Riskleri
  • İş Sağlığı ve Güvenliği Riskleri
  • Çevre Riskleri

Risk Profili Nedir?

Risk profili riskleri kaynağına göre gruplandırmaktır.

Risk Nedir?

Herhangi bir tehdit kaynağının kasıtlı olarak veya kazayla bir açıklığı kullanarak proseslere ve varlıklara zarar verme potansiyelidir.

Artık Risk Nedir?

Yönetimin olumsuz bir olayın etkilerini ve gerçekleşme ihtimalini azaltmak amacıyla riski gidermeye yönelik aldığı tedbirler veya halihazırda uyguladığı mevcut iç kontrollere rağmen kalan risktir.

Risk İştahı Nedir?

Kuruluşun risk kapasitesini göz önünde bulundurarak hedef ve stratejilerini gerçekleştirmek üzere belirlediği her bir risk türü için kabul edebildiği risk düzeyini ifade eder.

Risk Odaklı Yönetim Sistemi Nedir

Risk Odaklı Yönetim yaklaşımını kısaca özetleyecek olursak, riskin meydana geldikten sonra önlenmesi yerine meydana gelmeden önce öngörülüp, gereken tedbirlerin alınmasına dayalı yaklaşımdır.

Risk odaklı yaklaşım yoluyla kuruluşlar risklerini analiz edebilir, kontrol edebilir ve etkin olarak yönetebilirler . Risklerini bertaraf edecek yöntemler geliştirip uygulayabilirler, risklerine değişik puanlama yöntemleri uygulayarak takip edebilirler.

Risk temelli düşünme kuruluşa, proseslerin ve kalite yönetim sisteminin planlanan sonuçlarından sapmaya yol açabilecek faktörlerin tayinini, riskin olumsuz etkilerini minimum seviyeye düşürecek önleyici tedbirleri almayı ve ortaya çıkacak fırsatlardan azami derecede faydalanmayı sağlar.

Teknolojinin son yıllardaki hızlı gelişimine bağlı olarak kuruluşlarda büyük riskler ortaya çıkmaya başladı. Aynı zamanda globalleşme ile ürün ve hizmetlerin sunumundaki rekabet şartları zorlaştı. Kendi kuruluşunuzda her ne kadar riskleri yönetseniz de dış kaynaklı (Out Source) temini işlerde birçok riskler oluşmaya başladı. Bilgi teknolojilerinin ve internetin gelişimi de beraberinde yeni riskler getirerek kuruluşlar için birtakım zorluklar oluşturmaya başladı. Bu şartlar altında hem kuruluşların içeride yürüttüğü faaliyetlerde hemde out source faaliyetlerinde bir kontrol mekanizması kurarak Risk Yönetimi ihtiyacı ortaya çıkmıştır. Riskleri doğru öngörüp yönetemeyen firmalar hem ürün ve tezgah/teçhizat yönünden maddi kayıplar yaşamakta hemde ürün/malzeme teslimatında gecikmeler yaşamaktadırlar.

AS 9100 Risk ve Fırsatları Belirleme

6.1 Risk ve fırsatları belirleme faaliyetleri

6.1.1 Kuruluş, kalite yönetim sistemini planlarken, Madde 4.1’de atıf yapılan hususları, Madde 4.2’de atıf yapılan şartları ve aşağıdakilere atıfta bulunması gereken risk ve fırsatların tayinini değerlendirmelidir:

a) Kalite yönetim sisteminin amaçlanan çıktısına/çıktılarına ulaşabileceğine güvence vermek; b) İstenen etkileri geliştirmek, c) İstenmeyen etkileri önlemek veya azaltmak, d) İyileşmeye erişim.

Risklerin etkin yönetilebilmesi için;

  • Organizasyon hedeflerinin belirlenmesi
  • Risk kategorilerinin belirlenmesi
  • Hedeflere yönelik risklerin tanımlanması
  • Riskleri etkin yönetmek için metotlar geliştirilmesi gerekmektedir.

Riskler belirlenirken;

  • İç ve dış tetkiklerde tespit edilen aksaklıklar,
  • Ulusal ve küresel krizler,
  • Uygulamaya yeni alınan faaliyetlerin işleyen sisteme muhtemel etkileri,
  • Kalite hedeflerine erişilmesine engel teşkil eden hususlar göz önünde bulundurulur.

AS 9100 Fırsatları Belirleme

AS 9100 standardı risklerle birlikte yakalanabilecek fırsatların da belirlenmesini öngörmektedir. Bazı durumlarda belirlenen riskler bertaraf edilmeleriyle birlikte fırsatlar yaratması da muhtemeldir.

Diğer Linkler

ISO 9001:2015
ISO 14001
OHSAS 18001
Otobüs Firmaları
Oludeniz Fethiye